Dừa sáp cấy mô đầu tiên cho trái: Hiệu quả kinh tế gấp 5 – 10 lần so với trồng dừa sáp truyền thống

Dừa sáp – đặc sản nông nghiệp làm nên thương hiệu Trà Vinh

Dừa sáp từ lâu đã được xem là một trong những loại trái cây đặc sản nổi tiếng nhất của tỉnh Trà Vinh, đặc biệt tập trung tại huyện Cầu Kè. Không chỉ mang giá trị kinh tế cao, dừa sáp còn góp phần tạo dựng thương hiệu nông sản riêng có cho địa phương. Điểm khác biệt lớn nhất của dừa sáp so với dừa thông thường nằm ở phần cơm dừa đặc sệt, dẻo quánh, có mùi thơm tự nhiên, hàm lượng dầu và giá trị dinh dưỡng cao hơn hẳn. Chính vì vậy, dừa sáp luôn được thị trường ưa chuộng, giá bán ổn định ở mức cao và ít bị phụ thuộc vào biến động cung cầu.

Tuy nhiên, song song với tiềm năng kinh tế lớn, dừa sáp cũng đặt ra nhiều thách thức trong quá trình nhân giống và mở rộng diện tích trồng. Đặc tính di truyền đặc biệt khiến loại cây này không thể phát triển theo các phương pháp nhân giống truyền thống như nhiều loại cây ăn trái khác.

Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung tiếp theo để có cái nhìn đầy đủ và cụ thể hơn: Cơ sở nuôi cấy mô tế bào thực vật

Bài toán nan giải từ phương pháp nhân giống truyền thống

Theo Thạc sĩ Nguyễn Ngọc Trai, quyền Giám đốc Trung tâm Sinh học ứng dụng thuộc Khoa Nông nghiệp – Thủy sản, Trường Đại học Trà Vinh, trái dừa sáp không thể nảy mầm trong điều kiện tự nhiên. Do đó, người trồng buộc phải sử dụng trái dừa không sáp để làm giống. Cách làm này dẫn đến hệ quả là tỷ lệ trái sáp trong mỗi quày chỉ đạt tối đa khoảng 25%.

Điều này đồng nghĩa với việc dù chăm sóc tốt, đầu tư nhiều công sức và chi phí, nhưng người trồng vẫn không thể kiểm soát được tỷ lệ trái sáp thu hoạch. Hiệu quả kinh tế vì thế bị hạn chế, khó đáp ứng mục tiêu phát triển vùng trồng dừa sáp theo hướng hàng hóa, quy mô lớn.

Cấy phôi dừa sáp – bước đột phá trong nhân giống

Nhằm tháo gỡ nút thắt lớn nhất của cây dừa sáp, trong nhiều năm qua, các nhà khoa học Trường Đại học Trà Vinh đã tập trung nghiên cứu và hoàn thiện quy trình nuôi cấy phôi dừa sáp. Kết quả nghiên cứu cho thấy phương pháp này giúp nâng tỷ lệ trái sáp trên quày lên trên 85%, tạo ra sự khác biệt mang tính đột phá so với phương pháp nhân giống truyền thống.

Quy trình nhân giống bằng cấy phôi đã được đăng ký sở hữu trí tuệ, với tỷ lệ thành công đạt khoảng 63%, tức là cứ 100 phôi thì có thể tạo ra 63 cây giống. Từ năm 2011 đến nay, cây giống dừa sáp cấy phôi đã được Trường Đại học Trà Vinh thương mại hóa và phân phối rộng rãi cho người sản xuất thông qua các kênh liên kết và trung tâm cây giống lớn nhất Việt Nam của khu vực.

Trung bình mỗi năm, khoảng 5.000 cây giống dừa sáp cấy phôi được chuyển giao đến tay nông dân. Thực tế sản xuất cho thấy mô hình trồng dừa sáp cấy phôi mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội, giúp người trồng chủ động hơn trong sản xuất và ổn định đầu ra.

Hiệu quả kinh tế vượt trội từ dừa sáp cấy phôi

Ông Nguyễn Văn Sử, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Dừa sáp Hòa Tân, huyện Cầu Kè, cho biết dừa sáp cấy phôi có chu kỳ sinh trưởng và ra trái tương tự dừa thông thường, mỗi tháng có thể thu hoạch một quày. Điều quan trọng là tỷ lệ trái sáp trong mỗi quày rất cao, giúp tăng mạnh doanh thu so với dừa sáp trồng theo phương pháp truyền thống.

Hiện nay, giá dừa sáp loại I trên thị trường dao động khoảng 100.000 đồng mỗi trái, loại II khoảng 60.000 đồng mỗi trái. Với dừa sáp truyền thống, hiệu quả kinh tế trung bình đạt khoảng 100 triệu đồng mỗi hecta. Trong khi đó, dừa sáp cấy phôi có thể cho hiệu quả sản xuất cao gấp 10 – 20 lần so với trồng dừa thường và gấp 5 – 10 lần so với trồng dừa sáp truyền thống.

Đáng chú ý, thương lái thu mua dừa sáp dựa hoàn toàn vào chất lượng trái, không phân biệt dừa sáp truyền thống hay dừa sáp cấy phôi. Điều này tạo niềm tin lớn cho người trồng, thúc đẩy quá trình chuyển đổi cơ cấu vườn dừa. Nhiều hộ dân đã mạnh dạn chặt bỏ những cây dừa già cỗi, trái nhỏ, kém hiệu quả để trồng xen canh dừa sáp cấy phôi, từng bước nâng cao giá trị vườn cây.

Giá cây giống cao và nhu cầu giảm chi phí đầu tư

Mặc dù mang lại lợi nhuận cao, nhưng giá cây giống dừa sáp cấy phôi hiện nay vẫn là rào cản lớn đối với nhiều nông hộ. Giá bán trên thị trường dao động từ 800.000 đồng đến 1,2 triệu đồng mỗi cây, tùy theo đơn vị sản xuất. Riêng cây giống do Trường Đại học Trà Vinh cung cấp có mức giá thấp hơn, từ 700.000 đến 800.000 đồng mỗi cây, nhưng vẫn được xem là cao so với khả năng đầu tư của phần đông người dân.

Chi phí cây giống lớn khiến quá trình cải tạo vườn dừa sáp theo hướng chuyên canh diễn ra chậm, chưa thể nhân rộng trên diện rộng. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nghiên cứu các phương pháp nhân giống mới, giúp tạo ra cây giống chất lượng cao với giá thành thấp hơn, phù hợp với nhu cầu thực tiễn sản xuất.

Nuôi cấy mô – hướng đi chiến lược để hạ giá thành cây giống

Bên cạnh thành công trong lĩnh vực cấy phôi, Trường Đại học Trà Vinh tiếp tục được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phê duyệt đề tài trọng điểm cấp Bộ “Nghiên cứu nhân giống dừa bằng công nghệ nuôi cấy mô tế bào và kỹ thuật thâm canh dừa trồng giống nuôi cấy mô”, với tổng kinh phí 10,5 tỷ đồng, triển khai trong giai đoạn 2017 – 2022.

So với cấy phôi, nuôi cấy mô dừa sáp là một quá trình phức tạp và đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao hơn. Tuy nhiên, ưu điểm nổi bật của phương pháp này là tạo ra cây con đồng đều về mặt di truyền, giữ nguyên các đặc tính ưu việt của cây mẹ và có tiềm năng nhân giống với số lượng lớn.

Sau 5 năm nghiên cứu, các nhà khoa học đã lựa chọn được vật liệu và môi trường phù hợp để tạo mô sẹo, biệt hóa phôi vô tính và tái sinh cây con. Đồng thời, quy trình đưa cây dừa nuôi cấy mô ra trồng và chăm sóc tại nhà lưới, vườn ươm cũng đã được thiết lập hoàn chỉnh. Kết quả bước đầu cho thấy đề tài đã tạo ra 300 cây dừa sáp in vitro và 200 cây dừa sáp cấy mô ngoài vườn ươm.

Triển vọng phát triển ngành hàng dừa sáp trong tương lai

Đây được xem là nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam đạt được thành công trong nuôi cấy mô cây dừa nói chung và dừa sáp nói riêng, được Hội đồng nghiệm thu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đánh giá cao. Thành công của giai đoạn 1 đã tạo nền tảng quan trọng để tiếp tục triển khai giai đoạn 2, với mục tiêu nâng hệ số nhân giống lên 50, hoàn thiện quy trình và tiến tới sản xuất cây giống dừa sáp cấy mô ở quy mô công nghiệp.

Khi giá thành cây giống có thể hạ xuống dưới 100.000 đồng mỗi cây, người dân sẽ dễ dàng tiếp cận nguồn giống thông qua các trung tâm cây giống lớn nhất, từ đó mở rộng diện tích trồng, hình thành vùng chuyên canh dừa sáp bền vững. Đây chính là chìa khóa để đưa dừa sáp Trà Vinh trở thành ngành hàng nông sản chủ lực, đủ khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu với số lượng lớn trong tương lai.

Trong bối cảnh nhu cầu giống cây trồng ngày càng tăng cao, việc tìm kiếm một đơn vị uy tín chuyên cung cấp cây giống chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của người làm nông nghiệp trên khắp Việt Nam. Vì vậy, ViGen.vn – Trung tâm cây giống ViGen là đơn vị chuyên cung cấp giống cây trồng, giống cây và cây giống Việt Nam ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là cây giống cấy mô, với nguồn cung ổn định từ trại cây giống, trại giống cây trồng đạt chuẩn, phân phối cây giống giá sỉ và bán cây giống qua hệ thống đại lý toàn quốc, giúp khách hàng dễ dàng tìm được địa chỉ mua cây giống uy tín khi cần mua cây giống ở đâu, từ nhà sản xuất cây giống đến nguồn cung cây giống chất lượng cao.

10 MẸO CHĂM SÓC CÂY CẢNH ĐÚNG CÁCH GIÚP CÂY LUÔN XANH TƯƠI, KHỎE MẠNH

Chăm sóc cây cảnh không chỉ là việc tưới nước hay đặt cây ở nơi có ánh sáng, mà là một quá trình tổng hợp nhiều yếu tố liên quan đến đất trồng, ánh sáng, dinh dưỡng, môi trường và sự quan sát thường xuyên. Dưới đây là 10 mẹo chăm sóc cây cảnh đơn giản nhưng hiệu quả, giúp cây phát triển ổn định, bền vững và luôn giữ được vẻ đẹp tự nhiên.

Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung tiếp theo để có cái nhìn đầy đủ và cụ thể hơn: gia công nhân giống cấy mô

1. Lựa chọn loại đất phù hợp cho từng loại cây cảnh

Đất trồng là nền tảng quan trọng quyết định đến sự sinh trưởng lâu dài của cây cảnh. Mỗi loại cây có nhu cầu khác nhau về độ tơi xốp, khả năng thoát nước và hàm lượng dinh dưỡng trong đất.

Với các loại cây cảnh trồng trong nhà như lưỡi hổ, lan ý, kim tiền, nên sử dụng đất tơi xốp, thoáng khí, có khả năng giữ ẩm vừa phải. Loại đất này thường được phối trộn từ đất thịt sạch, xơ dừa hoặc tro trấu và một lượng cát vừa đủ để tăng độ thông thoáng, giúp rễ phát triển khỏe mạnh.

Đối với những cây cảnh cần nhiều dinh dưỡng như bonsai, sanh, si, sung, đất trồng cần được bổ sung phân hữu cơ, phân vi sinh hoặc phân chuồng hoai mục. Đất trồng bonsai thường có thêm một tỷ lệ đất sét nhỏ để giữ ẩm và giúp cây ổn định lâu dài trong chậu.

Riêng các loại cây như xương rồng, sen đá, đất trồng phải thoát nước rất nhanh. Đất cát pha, trộn với đá perlite, sỏi nhỏ hoặc cát hạt to sẽ giúp hạn chế tình trạng úng rễ, nguyên nhân phổ biến khiến các loại cây này bị chết.

2. Bố trí vị trí đón nắng phù hợp

Ánh sáng là yếu tố không thể thiếu cho quá trình quang hợp của cây. Tuy nhiên, không phải cây nào cũng cần ánh nắng mạnh và trực tiếp.

Những vị trí có ánh nắng buổi sáng thường rất lý tưởng cho phần lớn cây cảnh, vì ánh sáng dịu, không gây sốc nhiệt hay cháy lá. Ngược lại, nắng gắt buổi chiều có thể làm lá cây bị khô, cháy mép hoặc héo nhanh, đặc biệt với cây trồng trong nhà.

Trước khi đặt cây, người trồng nên tìm hiểu kỹ đặc tính ánh sáng của từng loại cây để lựa chọn vị trí phù hợp, giúp cây phát triển cân đối và giữ màu lá đẹp.

3. Bón phân hợp lý và đúng thời điểm

Bón phân đúng cách giúp cây phát triển ổn định mà không gây hại đến rễ và đất trồng. Ưu tiên sử dụng các loại phân hữu cơ như phân trùn quế, phân compost, phân chuồng hoai mục vì chúng cung cấp dinh dưỡng chậm, bền và cải thiện cấu trúc đất.

Trong giai đoạn cây sinh trưởng mạnh, có thể bổ sung thêm phân NPK với tỷ lệ cân đối như 15-15-15 để đáp ứng đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng. Khi bón phân, cần rải đều quanh gốc, tránh để phân tiếp xúc trực tiếp với thân cây, sau đó tưới nước để phân tan đều.

Sau mỗi lần bón phân, nên theo dõi phản ứng của cây. Nếu cây có dấu hiệu vàng lá, chậm phát triển, cần điều chỉnh lại liều lượng để tránh bón thừa.

4. Tưới nước đúng cách và đúng tần suất

Tưới nước tưởng chừng đơn giản nhưng lại là nguyên nhân gây chết cây nhiều nhất nếu làm sai cách. Trước khi tưới, nên kiểm tra độ ẩm của đất bằng tay hoặc que thử. Nếu đất vẫn còn ẩm, chưa cần tưới thêm.

Khi tưới, cần tưới chậm, đều quanh gốc để nước thấm sâu xuống rễ, tránh tưới dồn vào một điểm. Nên sử dụng nước sạch, nước để lắng hoặc nước có nhiệt độ gần với môi trường để tránh gây sốc cho rễ.

Vào mùa xuân và hè, cây thường cần nhiều nước hơn, có thể tưới 2–3 lần mỗi tuần với cây lớn và thường xuyên hơn với bonsai. Mùa thu và đông, tần suất tưới nên giảm để tránh úng rễ.

5. Tránh đặt cây gần nguồn nhiệt

Nguồn nhiệt từ bếp nấu, lò sưởi, máy sấy hoặc thiết bị điện có thể làm thay đổi nhiệt độ và độ ẩm xung quanh cây, khiến cây dễ bị khô lá, mất nước và suy yếu.

Nhiệt độ cao còn làm nước trong đất bốc hơi nhanh, gây thiếu ẩm cho rễ, đặc biệt nguy hiểm với các loại cây ưa ẩm. Vì vậy, nên đặt cây ở nơi thoáng mát, tránh xa nguồn nhiệt và ánh nắng gắt trực tiếp.

6. Kiểm soát và loại trừ sâu bọ kịp thời

Việc kiểm tra cây thường xuyên giúp phát hiện sớm sâu bệnh, nhất là ở mặt dưới lá, kẽ lá và ngọn non. Khi phát hiện sâu bọ, nên ưu tiên các biện pháp tự nhiên như dung dịch xà phòng loãng, nước tỏi ớt hoặc dầu neem để xử lý.

Chỉ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi thật sự cần thiết và phải tuân thủ đúng liều lượng để tránh gây hại cho cây và môi trường xung quanh.

7. Nhổ cỏ dại xung quanh gốc cây

Cỏ dại cạnh tranh dinh dưỡng và là nơi trú ngụ của sâu bệnh. Việc nhổ cỏ thường xuyên giúp đất thông thoáng, hạn chế sâu bệnh và tạo điều kiện cho cây cảnh phát triển tốt hơn.

Nên nhổ cỏ vào những ngày đất ẩm để dễ loại bỏ tận gốc. Ngoài ra, có thể phủ rơm, vỏ trấu hoặc lớp mùn để hạn chế cỏ mọc trở lại.

8. Thường xuyên tỉa lá và tạo dáng cho cây

Tỉa lá giúp loại bỏ những phần lá già, lá bệnh, giúp cây tập trung dinh dưỡng nuôi các bộ phận khỏe mạnh. Đồng thời, việc tỉa cành, tạo dáng còn giúp cây có hình dáng đẹp, cân đối và tăng giá trị thẩm mỹ.

Khi tỉa, nên sử dụng dụng cụ sắc bén, sạch sẽ để tránh làm tổn thương cây và hạn chế lây lan bệnh.

9. Chăm sóc và xử lý bộ rễ đúng cách

Bộ rễ khỏe mạnh là nền tảng cho sự phát triển của cây. Khi cây có dấu hiệu chậm lớn, héo lá hoặc úa vàng, cần kiểm tra rễ. Nếu phát hiện rễ thối, cần cắt bỏ phần hư hỏng, để khô rồi trồng lại vào đất mới sạch và tơi xốp.

Đối với cây trồng chậu, nên thay đất định kỳ, đặc biệt vào mùa xuân khi cây bước vào giai đoạn sinh trưởng mạnh. Đảm bảo chậu có lỗ thoát nước tốt để tránh ứ nước.

10. Hạn chế di chuyển cây cảnh

Cây cảnh không thích nghi tốt với việc thay đổi môi trường liên tục. Mỗi lần di chuyển, rễ cây có thể bị tổn thương, đất bị xáo trộn, làm giảm khả năng hấp thụ nước và dinh dưỡng.

Nếu bắt buộc phải di chuyển cây, cần thực hiện nhẹ nhàng, giữ nguyên bầu đất quanh rễ và đặt cây vào vị trí mới có điều kiện ánh sáng, nhiệt độ tương tự nơi cũ.

Ngoài ra, để đảm bảo chất lượng cây ngay từ đầu, người trồng nên lựa chọn cây giống khỏe mạnh từ các trung tâm cây giống uy tín, nơi cung cấp giống đạt chuẩn, ít sâu bệnh và phù hợp với điều kiện trồng thực tế.

Chăm sóc cây cảnh đúng cách không quá phức tạp, quan trọng là sự kiên nhẫn, quan sát và hiểu rõ nhu cầu của từng loại cây. Khi áp dụng đồng bộ các mẹo trên, cây cảnh sẽ phát triển ổn định, xanh tươi và mang lại giá trị thẩm mỹ lâu dài cho không gian sống.

Trong bối cảnh nhu cầu giống cây trồng ngày càng tăng cao, việc tìm kiếm một đơn vị uy tín chuyên cung cấp cây giống chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của người làm nông nghiệp trên khắp Việt Nam. Vì vậy, ViGen.vn – Trung tâm cây giống ViGen là đơn vị chuyên cung cấp giống cây trồng, giống cây và cây giống Việt Nam ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là cây giống cấy mô, với nguồn cung ổn định từ trại cây giống, trại giống cây trồng đạt chuẩn, phân phối cây giống giá sỉ và bán cây giống qua hệ thống đại lý toàn quốc, giúp khách hàng dễ dàng tìm được địa chỉ mua cây giống uy tín khi cần mua cây giống ở đâu, từ nhà sản xuất cây giống đến nguồn cung cây giống chất lượng cao.